มารู้จักตลาดการเงินประเทศไทย

                                                ตลาด  SET

          Secure Electronic Transaction (SET) เป็นระบบสำหรับทำให้มั่นใจ ถึงความปลอดภัยของ ทรานแซคชันทางการเงินบนอินเตอร์เน็ต ซึ่งได้รับการสนับสนุนเริ่มต้นโดย MasterCard, Visa, Microsoft, Netscape และ อื่น ๆ ด้วย SET ผู้ใช้จะได้รับ electronic wallet และทรานแซคชันที่นำ และตรวจสอบโดยการใช้ส่วนประกอบของ digital certificate และ digital signature ในระหว่างผู้ซื้อ ผู้ขาย และ ธนาคารของผู้ซื้อ ในวิธีที่ทำให้มั่นใจว่า มีความเป็นส่วนบุคคลและมั่นใจได้ SET ใช้ Netscape Secure Socket Layer (SSL), Microsoft Secure Transaction Technology (STT) และ Terisa System Secure Hypertext Transfer Protocol (S-HTTP) SET ใช้บางส่วน แต่ไม่ใช่รูปแบบทั้งหมดของ public key infrastructure

การทำงานของ SET

สมมุติให้ลูกค้ามี browser ที่ใช้ SET ได้ เช่น Netscape หรือ Microsoft Internet Explorer และ ผู้ให้ทรานแซคชัน (ธนาคาร , ร้านค้า) มี Set-enable server
          1. ลูกค้าเปิดบัญชี MasterCard หรือ Visa
          2. ลูกค้าได้รับ digital certificate ไฟล์อีเลคโทรนิคส์ทำงานเหมือนบัตรเครดิตสำหรับการซื้อสินค้า online หรือทรานแซคชันอื่น ซึ่งจะรวม key สาธารณะซึ่งมีวันหมดอายุ และมี digital switch โดยธนาคารรับประกันการใช้งาน
          3. ผู้ขายสินค้าฝ่ายที่ 3 จะได้รับ certificate จากธนาคาร certificate มี key สาธารณะของผู้ขายสินค้าและธนาคาร
          4. ลูกค้าวางใบสั่งซื้อผ่านเว็บเพจ
          5. browser ของลูกค้า ได้รับและการยืนยันจาก certificate ของผู้ขายสินค้าว่าถูกต้องตามกฎหมาย
          6. browser ส่งสารสนเทศของใบสั่งของ ข่าวสารนี้จะ encrypt ด้วย key สาธารณะของผู้ขาย รายละเอียดการชำระเงิน จะ encrypt ด้วย key สาธารณะของธนาคาร (ผู้ขายสินค้าไม่สามารถอ่านได้) และสารสนเทศที่ประกันการจ่าย สามารถใช้เฉพาะใบสั่งซื้อนี้
          7. ผู้ขายตรวจสอบลูกค้าโดยการตรวจสอบ digital signature บน customer's certificate อาจจะทำโดยการอ้างถึง certificate ไปที่ธนาคาร หรือฝ่ายที่ 3 (third-party) ตรวจสอบเอง
          8. ผู้ขายส่งข่าวสารของใบสั่งซื้อไปที่ธนาคาร รวมถึง key สาธารณะของธนาคาร สารสนเทศการชำระเงินของลูกค้า และ certificate ของผู้ขายสินค้า
          9. ธนาคารตรวจสอบผู้ขายและข่าวสาร ธนาคารใช้ digital signature บน certificate กับข่าวสารและตรวจสอบส่วนการชำระเงิน
          10. ธนาคาร digitally sign และส่งอำนาจให้กับผู้ขายสินค้า

                                              ตลาด   MAI

 ตลาดหลักทรัพย์ เอ็ม เอ ไอ (Market for Alternative Investment - MAI) เป็นตลาดหลักทรัพย์แห่งที่สองของประเทศไทย ก่อตั้งเมื่อวันที่ 21 มิถุนายน พ.ศ. 2542 และเปิดทำการซื้อขายวันแรกเมื่อวันที่ 17 กันยายน พ.ศ. 2544 มีจุดประสงค์การทำงานโดยทั่วไป เหมือนกับ ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย (SET) คือ ทำหน้าที่เป็นตลาดทุน เพื่อให้กิจการต่างๆ สามารถระดมเงินทุนเพิ่มเติมจากสาธารณะได้ แต่ตลาดใหม่นี้ จะเน้นไปที่กิจการขนาดกลางและขนาดย่อม (เอสเอ็มอี - SME) และกิจการเกี่ยวกับนวัตกรรม โดยได้ผ่อนผันหลักเกณฑ์ต่างๆ ลง เช่น ทุนชำระแล้วขั้นต่ำของหลักทรัพย์ในตลาดหลัก คือ 200 ล้านบาท ในขณะที่ขั้นต่ำของตลาดใหม่ ลดลงเป็น 40 ล้านบาท เป็นต้น เพื่อเปิดโอกาสให้กิจการขนาดเล็ก ที่ไม่สามารถเข้าตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยได้ ได้มีหนทางในการระดมทุน รวมทั้งสนับสนุนอุตสาหกรรมการร่วมลงทุน (venture capital) เพื่อเพิ่มจำนวนบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์

                                          ตลาด    TFEX

TFEX ย่อมาจาก Thailand Futures Exchage หรือ บริษัทตลาดอนุพันธ์(ประเทศไทย)จำกัด(มหาชน) ซึ่งเป็นบริษัทย่อยของตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย เพื่อดำเนินการเป็นศูนย์ซื้อ-ขาย สัญญาชื้อขายล่วงหน้า ตามพระราชบัญญัติสัญญาชื้อขายล่วงหน้า พ.ศ.2546 โดยเริ่มซื้อขายวันที่ 28 เมษายน 2549 เป็นวันแรก

สินค้าที่ซื้อขายใน Tfex ตามพรบ.สัญญาซื้อขายล่วงหน้า พศ.2546 สินค้าที่สามารถซื้อขายใน บมจ.ตลาดอนุพันธ์ ได้คือ
1. ฟิวเจอร์ (Futures)
2. ออปชั่น (Option)
3. ออปชั่นบนสัญญาฟิวเจอร์ ( Options on Futures)
ของสินทรัพย์อ้างอิงประเภทต่างๆ ได้แก่
- อ้างอิงกับตราสารทุน ได้แก่ ดัชนีราคาหลักทรัพย์ หลักทรัพย์
- อ้างอิงตราสารหนี้ ได้แก่ พันธบัตร อัตราดอกเบี้ย
- อ้างอิงกับราคา หรือราคาอื่นๆ ได้แก่ ทองคำ น้ำมัน อัตราแลกเปลี่ยน

สัญญาซื้อขายล่วงหน้า คือการตกลงราคาซื้อขายกัน โดยจะมีวันกำหนดอายุ เช่น Set50Futures หรือ Tfex จะแบ่งเป็น 4 ช่วงอายุใน 1 ปี ช่วงหนึ่งจะมีอายุ 3 เดือน อย่างเช่นตอนนี้ จะใช้สัญญาที่ซื้อขายกันจะหมดอายุ เดือนมิถุนายน ชื่อสัญญา S50M10

สินค้าตัวแรกของ TFEX คือ SET50 หรือ เรียกว่า Set 50 Index Futures
จุดเด่นของ Tfex คือ สามารถขายก่อนซื้อ หรือ สามารซื้อก่อนขายได้ทั้งคู่ และเป็นการลงทุนน้อยแต่ผลตอบแทนหรือความเสี่ยงจะสูงมาก

                                       ตลาด    BEX

การที่ตลาดตราสารหนี้ BEX เป็นตลาดรองซื้อขายตราสารหนี้และเปิดรับตราสารหนี้ทุกประเภทเข้าจดทะเบียน ซื้อขายได้ เอื้อประโยชน์สูงสุดแก่ผู้ที่มีส่วนได้ส่วนเสีย ในด้านนักลงทุนบุคคลสามารถเข้าถึงช่องทางการซื้อขายด้วยขั้นตอนการซื้อขาย ที่มีมาตรฐานอยู่ภายใต้การกำกับดูแลของสำนักงาน คณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ มีความโปร่งใสของราคา
        ความถูกต้องของข้อมูลเพื่อตัดสินใจก่อนลงทุน และ ความน่าเชื่อถือในเรื่องการชำระราคา และส่งมอบ จากแต่เดิมที่เป็นการยากที่นักลงทุนบุคคลจะมีข้อมูลครบถ้วนเพื่อซื้อขายอีก ทั้งยังมีช่องทางการซื้อขาย ที่จำกัด ซึ่งเป็นการเพิ่มต้นทุนค่าเสียเวลา ค่าเดินทาง และต้นทุนค่าหาข้อมูล และในอดีตมูลค่าการซื้อขายขั้นต่ำ ประมาณห้าแสนถึงหนึ่งล้านบาทขึ้นไปซึ่งถือว่าจำกัดจำนวนผู้ลงทุน การมีตลาดตราสารหนี้ BEX เป็นการลดต้นทุน ดังกล่าวให้แก่ นักลงทุนเพราะเป็นการเพิ่มช่องทางการลงทุน นักลงทุนสามารถไปติดต่อซื้อขายกับบริษัทหลักทรัพย์ โดยจำนวนขั้นต่ำของการซื้อขาย คือ ประมาณ หนึ่งแสนบาท อีกทั้งนักลงทุนสามารถดูราคาซื้อขายข้อมูลตราสารหนี้ ที่ถูกต้อง บทความ หรือสภาวะการลงทุน ได้ที่ เว็บไซต์ตลาดหลักทรัพย์ฯ คือ www.set.or.th หรือห้องสมุดมารวย ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย
 ประโยชน์ดังกล่าวจะทำให้ลดต้นทุนของนักลงทุนที่ไม่จำเป็นออกไป และยังได้สร้าง ความโปร่งใสในเรื่องข้อมูล และราคาการซื้อขายที่แท้จริง ซึ่งถือเป็น การเพิ่มสภาพคล่องให้แก่ตลาดตราสารหนี้อีกด้วย
ตลาดตราสารหนี้ BEX ได้เปิดโอกาสให้บริษัทผู้ออกตราสารหนี้นำ ตราสารหนี้มาจดทะเบียนซื้อขายซึ่งทำให้บริษัท ผู้ออกสามารถลดภาระต้นทุน การนำเสนอข้อมูลตราสารหนี้ และกำหนดราคาตลาดด้วยตนเอง 
     โดยบริษัทผู้ออกสามารถใช้ช่องทางของตลาดตราสารหนี้ BEX เป็นแหล่งศูนย์กลางการเปิดเผยข้อมูล และเป็นช่องทางการซื้อขาย โดยข้อมูล และราคาตราสารหนี้จะเปิดเผยไว้ในระบบหน้าจอการซื้อขาย เว็บไซต์์ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย www.set.or.th และระบบข้อมูลที่เผยแพร่โดยตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทยแก่บริษัทสมาชิก บริษัทจดทะเบียน และ ผู้ร่วมตลาด อีกทั้งหนังสือเผยแพร่ที่จัดทำโดยตลาดตราสารหนี้ BEX และ ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย ทำให้บริษัทผู้ออกสามารถทราบราคา ตราสารหนี้ปัจจุบันของตนเองซึ่งง่ายต่อทางบัญชีในการบันทึกราคาตราสารหนี้ ณ ปัจจุบัน และยังทราบถึงสภาพคล่องของตราสารหนี้อีกด้วย ตราสารหนี้ที่จดทะเบียนในตลาด BEX สามารถสร้างความเชื่อมั่นและเป็นที่ยอมรับแก่ นักลงทุนบุคคลและสถาบัน และผู้ร่วมตลาด เนื่องด้วย ตลาดตราสารหนี้ BEX ได้จัดทำระบบการซื้อขายทั้งสำหรับ นักลงทุนบุคคลและสถาบัน ทำให้นักลงทุนและผู้ร่วมตลาดที่เกี่ยวข้องในตลาดตราสารหนี้สามารถเห็นข้อมูล และความเคลื่อนไหวการซื้อขายอย่างชัดเจน ทำให้บริษัทผู้ออกตราสารหนี้ ขนาดกลางและเล็กเป็นที่รู้จักในกลุ่มนักลงทุนบุคคลและสถาบัน พร้อมผู้ร่วมตลาดจึงช่วยลดต้นทุนในการออก ตราสารหนี้ได้ในครั้งต่อไป และ ยังเป็นการเพิ่มฐานนักลงทุนของบริษัทได้อีกด้วย 
     ปัจจุบัน ตลาดตราสารหนี้ได้ ยกเว้นการเรียกเก็บค่าธรรมเนียมการจดทะเบียนซื้อขายตราสารหนี้ แก่บริษัท ผู้ออกจึงเพิ่มความสะดวกและลดต้นทุนแก่บริษัท
ตลาดตราสารหนี้ BEX จึงช่วยพัฒนาตลาดการซื้อขายในประเทศและสร้างความสมดุลให้เกิดขึ้นระหว่างอุป สงค์ และอุปทาน และเพิ่มความมั่นคงให้กับ ระบบเศรษฐกิจไทย


                                               ตลาด  AFET

ตลาดสินค้าเกษตรล่วงหน้าแห่งประเทศไทย (The Agricultural Futures Exchange of Thailand) หรือ AFET เป็นตลาดซื้อขายล่วงหน้า ที่จัดตั้งขึ้นตามพระราชบัญญัติการซื้อขายสินค้าเกษตรล่วงหน้า พ.ศ.2542 จึงนับได้ว่าเป็นตลาดล่วงหน้าที่ตั้งขึ้นตามกฎหมายเป็นตลาดแรกในประเทศไทย หน้าที่ของ AFET ก็คือ เป็นศูนย์กลางในการรับซื้อขายสินค้าเกษตรล่วงหน้า ที่จะส่งมอบและรับมองกันในอนาคต โดยตลาดจะทำการคัดเลือกสินค้า กำหนดกฎระเบียบและเงื่อนไขในการซื้อขาย ดูแลการซื้อขายให้เป็นไปด้วยความเรียบร้อย รวมไปถึงจัดให้มีการส่งมอบและรับมอบสินค้าอย่างเป็นระบบ ถูกต้องตามข้อตกลงหรือสัญญา ตลาดมีปรัชญาการดำเนินงานโดยเน้น ความมีประสิทธิภาพ โปร่งใส และเป็นธรรม มีกฎเกณฑ์ที่เป็นมาตรฐาน และมีระบบการซื้อขายที่ใช้เทคโนโลยีที่ทันสมัยที่สุดแห่งหนึ่งของโลก สินค้าใน AFET สิ่งที่นำมาซื้อขายเปลี่ยนมือในตลาดสินค้าเกษตรล่วงหน้า คือ "ข้อตกลงล่วงหน้า" หรือ "สัญญาซื้อขายล่วงหน้า" (Futures contract) โดยสินค้าที่นำมาทำข้อตกลง (สัญญา) ซื้อขายล่วงหน้า ได้แก่ ยางแผ่นรมควันชั้น 3 ข้าวขาว 5% Both Options ข้าวหอมมะลิ 100% ชั้น 2 Both Options มันสำปะหลังเส้น ข้อตกลงซื้อขายล่วงหน้าหรือสัญญาซื้อขายล่วงหน้ามีหน้าตาอย่างไร? ข้อ ตกลงซื้อขายล่วงหน้าจะมีเงื่อนไขข้อกำหนดต่าง ๆ ที่สำคัญ ๆ ที่ทำให้ผู้ซื้อ ผู้ขายรู้ว่าสินค้าที่อ้างอิงสำหรับข้อตกลงนั้นคืออะไรซึ่งเราเรียกว่า Contract Specifications ดังนี้ สินค้า (Underlying Product) เป็นการระบุว่าข้อตกลงนี้ใช้สินค้าเกษตรอะไรมาอ้างอิง คุณภาพสินค้าที่ส่งมอบ (Standard Grade) ระบุ ถึงคุณสมบัติของสินค้าเกษตรชนิดนั้นให้ชัดเจนลงไปว่าใช้มาตรฐานใดมากำหนด เช่นยางแผ่นรมควันชั้น 3 ตามมาตรฐาน GREEN BOOK และผลิตหรือส่งมอบจากโรงงานที่ตลาดรับรอง หน่วยการซื้อขาย (Contract Size) ระบุว่าการซื้อขาย 1 หน่วย จะคิดเป็นสินค้าจำนวนเท่าใด เช่น หนึ่งหน่วยการซื้อขายของยางแผ่นรมควันชั้น 3 เท่ากับ 5,000 กิโลกรัม หรือ 5 เมตริกตัน หน่วยการส่งมอง (Delivery Unit) โดยปกติจะมากกว่าหน่วยการซื้อขาย เช่น 1 หน่วยการส่งมอบของยางแผ่นรมควันชั้น 3 เป็น 4 เท่าของหน่วยการซื้อขาย คือ 20,000 กิโลกรัม หรือ 20 เมตริกตัน วิธีการซื้อขาย (Trading Method) AFET จะใช้วิธีเดียวกันในทุกสินค้า คือใช้ระบบ Computerized Continuous Trading ราคาซื้อขาย (Price Quotation) AFET กำหนดเป็น บาท/กิโลกรัม ในทุกสินค้า อัตราการขึ้นลงของราคา (Tick Size) เช่น ยางแผ่นรมควันชั้น 3 มีขั้นอัตราขึ้นลงของราคา เท่ากับ 0.05 บาท ต่อ กิโลกรัม อัตราการขึ้นลงของราคาสูงสุดประจำวัน (Daily Price Limits) เป็นการจำกัดไม่ให้ราคาเคลื่อนไหวขึ้นลงในแต่ละวันสูงเกินกว่าที่กำหนด ซึ่งจะมีอัตราแตกต่างกันไป ขึ้นอยู่กับราคาสินค้าอ้างอิงนั้น ๆ โดยตลาดจะประกาศให้ทราบทุกเดือน อย่างไรก็ตาม ในกรณีที่ตลาดเห็นว่ามีเหตุการณ์ที่ทำให้ราคาซื้อขายเปลี่ยนแปลงไปอย่างมาก หรือการกำหนดเพดานการขึ้นลง จะทำให้การซื้อขายล่วงหน้าไม่เป็นไปตามสภาพที่เป็นจริง ให้ตลาดประกาศอัตราขึ้นลงได้ตามที่เห็นสมควร จำนวนการถือครองข้อตกลง (Position Limits) เป็นการจำกัดจำนวนการถือครองข้อตกลงซื้อขายล่วงหน้าของบุคคล หรือกลุ่มบุคคลหนึ่ง ๆ ไม่ให้สูงเกินไป อัตราเงินประกัน (Customer Margin) เป็นข้อมูลที่เปลี่ยนแปลงได้ จึงต้องคอยติดตามการประกาศเป็นระยะ ๆ หลักประกันการส่งมอง (Delivery Deposit) เป็นข้อมูลที่เปลี่ยนแปลงได้ ซึ่งจะมีการประกาศเป็นระยะ ๆ เช่นกัน เวลาซื้อขาย (Trading Hours) ตลาดเปิดทำการซื้อขายตั้งแต่เวลา 10.00-15.45 น. ของทุกวันทำการที่ตลาดกำหนด เดือนที่ครบกำหนดส่งมอบ (Delivery Months) วันซื้อขายวันสุดท้าย (Last Trading Day) วันส่งมอบวันสุดท้าย (Last Delivery Day) วิธีการส่งมอบ จุดส่งมอบ และเงื่อนไขการส่งมอบ (Delivery Terms and Conditions)

ผู้ที่เข้ามาซื้อขายสินค้าใน AFET เมื่อ รู้จักตัวสินค้าแล้ว ก็มาทำความรู้จักกันว่าใครบ้างที่เข้ามาซื้อขายสินค้าที่ว่านี้ ทั้งที่ลงทุนอยู่แล้ว และสำหรับกลุ่มที่กำลังตัดสินใจว่าจะเข้ามาลงทุนหรือไม่ หากแบ่งตามวัตถุประสงค์ของการเข้ามาใช้ตลาด จะแบ่งออกได้เป็น 2 กลุ่มหลัก ๆ คือ ผู้ที่ต้องการป้องกันความเสี่ยง (Hedger) คือ ผู้ที่เข้ามาซื้อหรือขายสัญญาล่วงหน้าในตลาดสินค้าเกาตรล่วงหน้า เพื่อลดผลกระทบที่อาจเกิดจากความผันผวนของราคาสินค้าเกษตร ซึ่งผู้ซื้อขายกลุ่มนี้เป็นผู้ทีต้องเกี่ยวข้องกับสินค้าเกษตรอยู่แล้ว ไม่ว่าจะในฐานะผู้ผลิต ผู้แปรรูป ผู้ค้า หรือผู้ส่งออก ผู้ลงทุนที่หวังกำไรจากการเคลื่อนไหวของราคา (Speculator) คนกลุ่มนี้โดยปกติจะไม่มีธุรกรรมอะไรที่เกี่ยวเนื่องกับสินค้าเกษตรชนิดนั้น ๆ และไม่ต้องการส่งมอบหรือรับมอบสินค้าจริง เพียงแต่รอจังหวะการเข้าซื้อขายโดยหวังกำไรจากส่วนต่างของราคาที่เคลื่อนไหว ขึ้นลง ซึ่งคนกลุ่มนี้มีความสำคัญอย่างมากกับตลาดล่วงหน้า เพราะจะเป็นผู้ที่เข้ามารับถ่ายโอนความเสี่ยงจากผุ้ที่ต้องการลดความเสี่ยง (Hedger) ช่วยให้กลไกตลาดทำงานได้อย่างสมบูรณ์ รวมทั้งเป็นผู้สร้างสภาพคล่องให้แก่ตลาด

 

บทบาทสำคัญของเทคโนโลยีสารสนเทศ

                                
                                 บทบาท สำคัญของเทคโนโลยีสารสนเทศ

   โดยพื้นฐานของเทคโนโลยีย่อมมีประโยชน์ต่อการพัฒนาประเทศชาติให้เจริญก้าว หน้าได้ แต่เทคโนโลยีสารสนเทศเป็นเรื่องที่เกี่ยวข้องกับวิถีความเป็นอยู่ของสังคม สมัยใหม่อยู่มาก ลักษณะเด่น
ที่สำคัญของเทคโนโลยีสารสนเทศมีดังนี้
 
    เทคโนโลยีสารสนเทศช่วยเพิ่มผลผลิต ลดต้นทุน และเพิ่มประสิทธิภาพในการทำงาน ในการประกอบการทางด้านเศรษฐกิจ การค้า และการอุตสาหกรรม จำเป็นต้องหาวิธีในการเพิ่มผลผลิต
ลดต้นทุน และเพิ่มประสิทธิภาพในการทำงานคอมพิวเตอร์และระบบสื่อสารเข้ามาช่วยทำให้ เกิดระบบอัตโนมัติ เราสามารถฝากถอนเงินสดผ่านเครื่องเอทีเอ็มได้ตลอดเวลา ธนาคารสามารถให้บริการได้ดีขึ้น ทำให้การบริการโดยรวมมีประสิทธิภาพในระบบการจัดการทุกแห่งต้องใช้ข้อมูล เพื่อการดำเนินการ
และการตัดสินใจ ระบบธุรกิจจึงใช้เครื่องมือเหล่านี้ช่วยในการทำงาน เช่น ใช้ในระบบจัดเก็บเงินสด จองตั๋วเครื่องบิน เป็นต้น  เทคโนโลยีสารสนเทศเปลี่ยนรูปแบบการบริการเป็นแบบกระจาย เมื่อมีการพัฒนาระบบข้อมูลและการใช้ข้อมูลได้ดี การบริการต่าง ๆ จึงเน้นรูปแบบการบริการแบบกระจาย ผู้ใช้สามารถสั่งซื้อสินค้าจากที่บ้าน สามารถสอบถามข้อมูลผ่านทางโทรศัพท์ นักเรียน   นักศึกษาสามารถใช้คอมพิวเตอร์สอบถามผลสอบจากที่บ้านได้  เทคโนโลยีสารสนเทศเป็นสิ่งที่จำเป็น สำหรับการดำเนินการในหน่วยงานต่าง ๆ ปัจจุบันทุกหน่วยงานต่างพัฒนาระบบรวบรวมจัดเก็บข้อมูลเพื่อใช้ในองค์การ ประเทศไทย มีระบบทะเบียนราษฎร์ที่จัดทำด้วยระบบ ระบบเวชระเบียนในโรงพยาบาล ระบบการจัดเก็บข้อมูลภาษี ในองค์การทุกระดับเห็นความสำคัญที่จะนำเทคโนโลยีสารสนเทศมาใช้  เทคโนโลยีสารสนเทศเกี่ยวข้องกับคนทุกระดับ พัฒนาการด้าน
เทคโนโลยีสารสนเทศ ทำให้ชีวิตความเป็นอยู่ของคนเกี่ยวข้องกับเทคโนโลยี ดังจะเห็นได้จาก
การพิมพ์ด้วยคอมพิวเตอร์ การใช้ตารางคำนวณ และใช้อุปกรณ์สื่อสารโทรคมนาคมแบบ
 
                        ประโยชน์และผลกระทบของเทคโนโลยีสารสนเทศ

 การ กำเนิดของคอมพิวเตอร์เมื่อประมาณห้าสิบกว่าปีที่แล้ว เป็นก้าวสำคัญที่นำไปสู่ยุค  สารสนเทศ ในช่วงแรกมีการนำเอาคอมพิวเตอร์มาใช้เป็นเครื่องคำนวณแต่ต่อมาได้มีความ พยายามพัฒนาให้คอมพิวเตอร์
์เป็นอุปกรณ์สำคัญสำหรับการจัดการข้อมูล เมื่อเทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์ได้ก้าวหน้ามากขึ้นทำให้สามารถ
สร้างคอมพิวเตอร์ที่มีขนาดเล็กลง แต่ประสิทธิภาพสูงขึ้น สภาพการใช้งานจึงใช้งานกันอย่างแพร่หลาย
ผลของเทคโนโลยีสารสนเทศที่ม ีต่อชีวิตความเป็นอยู่และสังคมจึงมีมากมีการเรียนรู้และใช้สารสนเทศ
กันอย่างกว้างขวาง ผลของเทคโนโลยีสารสนเทศ  โดยรวมกล่าวได้ดังนี้
การ สร้างเสริมคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น      สภาพความเป็นอยู่ของสังคมเมือง มีการพัฒนาใช้ระบบสื่อสารโทรคมนาคม เพื่อติดต่อสื่อสารให้สะดวกขึ้น มีการประยุกต์มาใช้กับเครื่องอำนวยความสะดวกภายในบ้าน เช่น ใช้ควบคุมเครื่องปรับอากาศ ใช้ควบคุมระบบ   ไฟฟ้าภายในบ้าน เป็นต้น
สารสนเทศกับการเรียนการสอนในโรงเรียน   การเรียนการสอนในโรงเรียนมีการนำคอมพิวเตอร์และเครื่องมือประกอบช่วยในการเรียนรู้
ู้ เช่น วีดิทัศน์ เครื่องฉายภาพ คอมพิวเตอร์ช่วยสอน คอมพิวเตอร์ช่วยจัดการศึกษา จัดตารางสอน
คำนวณระดับคะแนน จัดชั้นเรียน ทำรายงานเพื่อให้ผู้บริหารได้ทราบถึงปัญหาและ
การ แก้ปัญหาในโรงเรียน ปัจจุบันมีการเรียนการสอนด้านเทคโนโลยีสารสนเทศในโรงเรียนมากขึ้น เทคโนโลยีสารสนเทศกับสิ่งแวดล้อม  การจัดการทรัพยากรธรรมชาติหลายอย่าง
จำ เป็นต้องใช้สารสนเทศ เช่น การดูแลรักษาป่า จำเป็นต้องใช้ข้อมูล มีการใช้ภาพถ่ายดาวเทียม     การติดตามข้อมูลสภาพอากาศ การพยากรณ์อากาศ การจำลองรูปแบบสภาวะสิ่งแวดล้อม
เพื่อปรับปรุงแก้ไข การเก็บรวมรวมข้อมูลคุณภาพน้ำในแม่น้ำต่าง ๆ การตรวจวัดมลภาวะ ตลอดจนการใช้ระบบการตรวจวัดระยะไกลมาช่วยที่เรียกว่าโทรมาตร เป็นต้น เทคโนโลยีสารสนเทศกับการป้องกันประเทศ  กิจการทางด้านการทหาร มีการใช้เทคโนโลยี อาวุธยุทโธปกรณ์สมัยใหม่ล้วนแต่เกี่ยวข้องกับคอมพิวเตอร์และระบบควบคุม มีการใช้ระบบป้องกันภัย ระบบเฝ้าระวังที่มีคอมพิวเตอร์ควบคุมการทำงาน การผลิตในอุตสาหกรรม และการพาณิชยกรรม   การแข่งขันทางด้านการผลิตสินค้าอุตสาหกรรมจำเป็นต้องหาวิธีการในการผลิตให้ ได้มาก ราคาถูกลงเทคโนโลยีคอมพิวเตอร์ เข้ามามีบทบาทมาก มีการใช้ข้อมูลข่าวสารเพื่อการบริหาร
และการจัดการ การดำเนินการและยังรวมไปถึงการให้บริการกับลูกค้า เพื่อให้ซื้อสินค้าได้สะดวกขึ้น
 เทคโนโลยี สารสนเทศมีผลเกี่ยวข้องกับทุกเรื่องในชีวิตประจำวัน บทบาทเหล่านี้มีแนวโน้มที่สำคัญมากยิ่งขึ้นด้วยเหตุนี้เยาวชนคนรุ่นใหม่จึง ควรเรียนรู้และเข้าใจ
เกี่ยวกับเทคโนโลยีสารสนเทศ เพื่อจะได้เป็นกำลังสำคัญในการพัฒนาเทคโนโลยีสารสนเทศให้ก้าวหน้าและเกิดประโยชน์ต่อประเทศต่อไป 

ระบบสารสนเทศในองค์กร

ระบบสารสนเทศสำหรับผู้บริหาร (Executive Support System : ESS)

          เป็น ระบบสนับสนุนการตัดสินใจประเภทหนึ่งซึ่งได้รับการพัฒนามาโดยเฉพาะสำหรับผู้ บริหารระดับสูงเพื่อสันบสนุนการตัดสินใจในปัญหาแบบไม่มีโครงสร้าง ผู้บริหารระดับสูงใช้ระบบ ESS เป็นเครื่องมือที่ช่วยอำนวยความสะดวกรวดเร็วในการบริหารและตัดสินใจ โดยระบบจะให้ข้อมูลที่ถูกต้อง ทันสมัยตามความต้องเพื่อในการกำหนดวิสัยทัศน์ ภารกิจ กลยุทธ์ วัตถประสงค์ และเป้าหมาย รวมถึงการวางแผนระยะยาว นอกจากนี้ระบบยังช่วนอำนวยความสะดวกในการติดต่อสื่อสารระหว่างผู้บริหารและ บุคลากรในองค์การและระหว่างองค์การด้วย ระบบ ESS ได้รับการพัฒนาให้มีความสามารถเหมาะสมและง่ายต่อการใช้งาน สอดคล้องกับความต้องการ ทักษะ รวมถึงความสามารถในการเข้าถึงข้อมูลของผู้บริหารระบบ ESS บางครั้งเรียกว่าระบบ EIS ซึ่งเป็นระบบที่ให้สารสนเทศสำหรับผู้บริหารระดับสูงเช่นกันแต่ระบบ ESS ระรวมความสามารถเพิ่มเติมด้านการสื่อสารอิเล็กทรอนิกส์ การวิเคราะห์ข้อมูล การจัดการและการจัดลำดับงาน

 

 ลักษณะของระบบ ESS

          ESS (Enterprise Support Systrem) ระบบ สนับสนุนผู้บริหารระดับสูง ถูกออกแบบมาช่วยในการตัดสินใจของผู้บริหารระดับสูงซึ่งใช้ในการวางแผนกลยุทธ หรือแผนการดำเนินงานระยะยาวขององค์กร ระบบ ESS มีโครงสร้างที่เหมาะสมกับปัญหาทแบบไม่มีโครงสร้างจึงต้องเน้นที่ความอ่อนตัว ในการทำงานและสนับสนุนการสื่อสารมากกว่าที่จะสร้างโปรแกรมประยุกต์ที่ออกแบบ มาให้ทำงานเฉพาะด้านเหมือนในระบบ MIS เท่านั้น ระบบ ESS ใช้ข้อมูลทั้งจากภายนอกองค์กร เช่นตารางการประกาศใช้กฎหมายใหม่ กำหนดการชำระภาษี หรือข้อความโฆษณาจากบริษัทคู่แข่ง และข้อมูลภายในองค์กร โดยข้อมูลที่ได้นั้นจะถูกกลั่นกรองข้อมูลและนำเสนอเฉพาะส่วนที่มีความสำคัญ ต่อผู้บริหารระดับสูงซึ่งจะเน้นการใช้เทคโนโลยีชั้นสูงที่ช่วยให้การนำเสนอ มีความสะดวกและง่ายแก่การรับรู้มากที่สุดเช่น การใช้รูปภาพกราฟฟิก
              ระบบ ESS เป็นเครื่องมือที่ช่วยในการคำนวณทั่วไปและการสื่อสารซึ่งจะตอบคำถามเช่น แนวโน้มการทำธุรกิจในอนาคตควรเป็นประเภทใดบริษัทคู่แข่งมีฐานะการดำเนินงาน เป็นอย่างไร จะป้องกันผลกระทบจากสภาพเศรษฐกิจที่แกว่งตัวได้อย่างไร

ลักษณะของระบบ ESS

1. ให้สารสนเทศที่มีประโยชน์ต่อการวางแผนเชิงกลยุทธ์
2. ง่ายต่อการเรียนรู้และใช้งาน
3. เชื่อมโยงกับแหล่งข้อมูลภายนอก
4. สามารถประมวลผลในรูปแบบที่ไม่ได้กำหนดไว้ล่วงหน้า
5.  พัฒนาเฉพาะสำหรับผู้บริหาร
6. มีระบบรักษาความปลอดภัย

เปรียบเทียบระบบ  ESS กับระบบสารสนเทศอื่น

ลักษณะของระบบ	ระบบสารสนเทศสำหรับผู้บริหาร ESS	ระบบสนับสนุนการตัดสินใจ DSS	ระบบสารสนเทศเพื่อการจัดการ MIS
วัตถุประสงค์หลัก	สนับสนุนการตัดสินใจของผู้บริหารระดับสูง	สนับสนุนการวางแผนและตัดสินใจ	ควบคุมตรวจสอบการปฎิบัติการและสรุปผลสภาพการณ์
ข้อมูลนำเข้า	ข้อมูล สรุปจากภายในและภายนอกองค์การ เช่นข้อมูลเกี่ยวกับ ตัวบ่งชี้ผลการปฎิบัติงานขององค์การและปัจจัยสำคัญที่มีผลต่อการดำเนิน ธุรกิจให้ประสบความสำเร็จ	รายงานวิเคราะห์เพื่อการตัดสินใจ การพยากรณ์ การตอบข้อถาม	รายงานสรุป รายงานสิ่งผิดปกติ สารสนเทศที่มีโครงสร้าง
ผู้ใช้	ผู้บริหารระดับสูง	ผู้บริหารระดับต่างๆ  ผู้เชี่ยวชาญ นักวิเคราะห์	ผู้บริหารระดับกลาง
รูปแบบของการ ตัดสินใจ	มีการปรับเปลี่ยนโครงสร้างบ่อยรูปแบบไม่ชัดเจนหรือไม่มีโครงสร้าง	กึ่งโครงสร้าง และ ไม่มีโครงสร้าง	มีโครงสร้างแน่นอน
การใช้ข้อมูลสนับสนุน	ข้อมูลที่สนับสนุนการตัดสินใจทางอ้อม ไม่มีกฎเกณฑ์ แน่นอนตายตัวซึ่งขึ้นกับการเลือกนำข้อมูลไปใช้	ข้อมูลสนับสนุนการตัดสินใจในสถานการณ์เฉพาะด้านหรือเฉพาะเรื่อง	ข้อมูลสนับสนุนตามรูปแบบและระยะเวลาที่กำหนด

  ตัวอย่าง ESS 

Employee Self-Service (ESS) คือ ระบบบริหารงานบุคคล ที่ช่วยสนับสนุนการทำงานของ Prosoft HRMI โดย ยกระบบงานที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับพนักงานโดยตรง และมีความถี่ในการใช้งานบ่อยเข้าสู่ระบบ ESS พนักงานสามารถจัดการข้อมูลต่างๆ ได้ด้วยตนเอง ผ่านเครือข่ายออนไลน์ (Web Browser) เช่น การเข้าถึงข้อมูลข่าวสารขององค์กร การปรับปรุงข้อมูลส่วนตัว บันทึกร้องขออนุมัติต่างๆ ซึ่งผู้บริหารสามารถเข้าไปพิจารณาอนุมัติการร้องขอผ่านระบบ ESS ได้เช่นกัน ทั้งนี้การเข้าถึงข้อมูลจะถูกกำหนดสิทธิ์ของผู้ใช้งานอย่างเป็นระบบเพื่อ ป้องกันความปลอดภัยของฐานข้อมูล

 

 

ระบบสนับสนุนการตัดสินใจ (Decision Support System)

        ระบบสนับสนุนการตัดสินใจ (Decision Support System) เป็น ระบบย่อยหนึ่งในระบบสารสนเทศเพื่อการจัดการ โดยที่ระบบสนับสนุนการตัดสินใจจะช่วยผู้บริหารในเรื่องการตัดสินใจใน เหตุการณ์หรือกิจกรรมทางธุรกิจที่ไม่มีโครงสร้างแน่นอน หรือกึ่งโครงสร้าง ระบบสนับสนุนการตัดสินใจอาจจะใช้กับบุคคลเดียวหรือช่วยสนับสนุนการตัดสินใจ เป็นกลุ่ม นอกจากนั้น ยังมีระบบสนับสนุนผู้บริหารเพื่อช่วยผู้บริหารในการตัดสินใจเชิงกลยุทธ์

        ระบบ สนับสนุนการตัดสินใจ ได้เริ่มขึ้นในช่วง ปี ค.ศ. 1970 โดยมีหลายบริษัทเริ่มที่จะพัฒนาระบบสารสนเทศเพื่อที่จะช่วยผู้บริหารในการ ตัดสินใจปัญหาที่ไม่มีโครงสร้างที่แน่นอน หรือกึ่งโครงสร้างโดยข้อมูลมีการเปลี่ยนแปลงตลอด ซึ่งระบบสารสนเทศเดิมที่ใช้ในลักษณะระบบการประมวลผลรายการ (Transaction processing system) ไม่สามารถกระทำได้ นอกจากนั้นยังมีวัตถุประสงค์เพื่อลดแรงงาน ต้นทุนที่ต่ำลงและยังช่วยในเรื่องการวิเคราะห์การสร้างตัวแบบ (Model) เพื่ออธิบายปัญหาและตัดสินใจปัญหาต่างๆ จนกระทั่งปี ค.ศ. 1980 ความพยายามในการใช้ระบบนี้เพื่อช่วยในการสนับสนุนการตัดสินใจได้แพร่ออกไป ยังกลุ่มและองค์การต่างๆ

ระบบสนับสนุนการตัดสินใจ คืออะไร

           DSS เป็นซอฟแวร์ที่ช่วยในการตัดสินใจเกี่ยวกับการจัดการ การรวบรวมข้อมูล การวิเคราะห์ข้อมูล และการสร้างตัวแบบที่ซับซ้อน ภายใต้ซอฟต์แวร์เดียวกัน นอกจากนั้น DSS ยังเป็นการประสานการทำงานระหว่างบุคลากรกับเทคโนโลยีทางด้านซอฟต์แวร์ โดยเป็นการกระทำโต้ตอบกัน เพื่อแก้ปัญหาแบบไม่มีโครงสร้าง และอยู่ภายใต้การควบคุมของผู้ใช้ตั้งแต่เริ่มต้นถึงสิ้นสุดขั้นตอนหรือ อาจกล่าวได้ว่า DSS เป็นระบบที่โต้ตอบกันโดยใช้คอมพิวเตอร์ เพื่อหาคำตอบที่ง่าย สะดวก รวดเร็วจากปัญหาที่ไม่มีโครงสร้างที่แน่นอน ดังนั้นระบบการสนับสนุนการตัดสินใจ จึงประกอบด้วยชุดเครื่องมือ ข้อมูล ตัวแบบ (Model) และทรัพยากรอื่นๆ ที่ผู้ใช้หรือนักวิเคราะห์นำมาใช้ในการประเมินผลและแก้ไขปัญหา ดังนั้นหลักการของ DSS จึงเป็นการให้เครื่องมือที่จำเป็นแก่ผู้บริหาร ในการวิเคราะห์ข้อมูลที่มีรูปแบบที่ซับซ้อน แต่มีวิธีการปฏิบัติที่ยืดหยุ่น DSS จึงถูกออกแบบเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการทำงาน ไม่เพียงแต่การตอบสนองในเรื่องความต้องการของข้อมูลเท่านั้น

ส่วนประกอบของ DSS

ส่วนประกอบของ DSS สามารถจำแนกออกเป็น 4 ส่วน ดังนี้

1.    อุปกรณ์ เป็นส่วนประกอบแรกและเป็นโครงสร้างพื้นฐานของ DSS โดยอุปกรณ์ที่เกี่ยวข้องกับระบบสนับสนุนการตัดสินใจจะสามารถแบ่งออกเป็น 3 กลุ่ม ด้วยกันคือ

1.1.    อุปกรณ์ประมวลผล ประกอบด้วยระบบคอมพิวเตอร์ ซึ่งในสมัยเริ่มแรกจะใช้คอมพิวเตอร์ขนาดใหญ่ (Mainframe) หรือมินิคอมพิวเตอร์ (Mini Computer) ในสำนักงานเป็นหลักแต่ในปัจจุบันองค์การส่วนมากหันมาใช้ระบบเครือข่ายของคอมพิวเตอร์ส่วนบุคคล (Personal Computer) แทนเนื่องจากมีราคาถูก มีประสิทธิภาพดี และสะดวกต่อการใช้งาน ตลอดจนผู้ใช้มีความรู้ ความเข้าใจ และทักษะในงานสารสนเทศสูงขึ้น โดยเฉพาะผู้บริหารรุ่นใหม่ที่มีความรู้เกี่ยวกับเทคโนโลยีคอมพิวเตอร์และสารสนเทศ สามารถที่จะพัฒนา DSS ขึ้นบน คอมพิวเตอร์ส่วนบุคคลโดยใช้ชุดคำสั่งประเภทฐานข้อมูล และ Spread Sheet ประกอบ

1.2.    อุปกรณ์สื่อสาร ประกอบด้วยระบบสื่อสารต่างๆ เช่น ระบบเครือข่ายเฉพาะพื้นที่ (LAN) ได้ถูกนำเข้ามาประยุกต์ เพื่อทำการสื่อสารข้อมูลและสารสนเทศของ DSS โดยในบางครั้งอาจจะใช้การประชุมโดยอาศัยสื่อวีดีโอ (Video Conference) หรือการประชุมทางไกล (Teleconference) ประกอบ เนื่องจากผู้มีหน้าที่ตัดสินใจอาจอยู่กันคนละพื้นที่

1.3.    อุปกรณ์แสดงผล DSS ที่มีประสิทธิภาพจำเป็นต้องมีอุปกรณ์แสดงผลเช่น จอภาพที่มีความละเอียดสูง เครื่องพิมพ์อย่างดี และอุปกรณ์ประกอบอื่นๆ เพื่อช่วยถ่ายทอดข้อมูลสารสนเทศ ตลอดจนสร้างความเข้าใจในสารสนเทศให้แก่ผู้ใช้ และช่วยให้การดำเนินงานมีประสิทธิภาพ

2.    ระบบการทำงาน มีนักวิชาการหลายท่านให้ความเห็นว่า ระบบการทำงานเป็นส่วนประกอบหลักของ DSS เพราะถือว่าเป็นส่วนประกอบสำคัญในการที่จะทำให้ DSS ทำงานได้ตามวัตถุประสงค์และความต้องการของผู้ใช้ ซึ่งระบบการทำงานจะประกอบด้วยส่วนประกอบสำคัญ 3 ส่วนคือ

2.1.    ฐานข้อมูล (Database) DSS จะไม่มีหน้าที่สร้าง ค้นหา หรือปรับปรุงข้อมูลในฐานข้อมูลขององค์การ เนื่องจากระบบข้อมูลขององค์การเป็นระบบขนาดใหญ่มีข้อมูลหลากหลายและเกี่ยวข้องกับข้อมูลหลายประเภท แต่ DSS จะมีฐานข้อมูลของตัวเอง ซึ่งจะมีหน้าที่รวบรวมข้อมูลที่สำคัญจากอดีตถึงปัจจุบันและนำมาจัดเก็บ เพื่อให้ง่ายต่อการค้นหา ซึ่งข้อมูลเหล่านี้จะถูกเก็บไว้อย่างสมบูรณ์ ครบถ้วน และแน่นอน เพื่อรอการนำไปประมวลผลประกอบการตัดสินใจ ขณะเดียวกัน DSS อาจจะต่อเชื่อมกับระบบฐานข้อมูลขององค์การ เพื่อดึงข้อมูลสำคัญบางประเภทมาใช้งาน

2.2.    ฐานแบบจำลอง (Model Base) มีหน้าที่รวบรวมแบบจำลองทางคณิตศาสตร์ และแบบจำลองในการวิเคราะห์ปัญหาที่สำคัญ เพื่ออำนวยความสะดวกต่อผู้ใช้ปกติ DSS จะถูกพัฒนาขึ้นมาตามจุดประสงค์เฉพาะอย่าง ดังนั้น DSS จะประกอบด้วยแบบจำลองที่ต่างกันตามวัตถุประสงค์ในการนำไปใช้

2.3.    ระบบชุดคำสั่งของ DSS (DSS Software System) เป็นส่วนประกอบสำคัญที่ช่วยอำนวยความสะดวกในการโต้ตอบระหว่างผู้ใช้กับฐานข้อมูลและฐานแบบจำลอง โดยระบบชุดคำสั่งของ DSS จะมีหน้าที่จัดการ ควบคุมการพัฒนา จัดเก็บ และเรียกใช้แบบจำลองต่างๆ โดยระบบชุดคำสั่ง ของ DSS จะมีหน้าที่จัดการ ควบคุมการพัฒนา จัดเก็บ และเรียกใช้แบบจำลองต่างๆเพื่อนำมาประมวลผลกับข้อมูลขากฐานข้อมูล นอกจากนี้ระบบชุดคำสั่งยังมีหน้าที่ให้ความช่วยเหลือผู้ใช้ในการโต้ตอบกับ DSS โดยที่สามารถแสดงความสัมพันธ์ของส่วนประกอบทั้ง 3 ส่วนคือ

     -  ผู้ใช้

    -   ฐานแบบจำลอง

    -   ฐานข้อมูล

ระบบงานสร้างความรู้ KWS           เป็น ระบบที่ช่วยสนับสนุนบุคลากรที่ทำงานด้านการสร้างความรู้เพื่อพัฒนาการคิดค้น สร้างผลิตภัณฑ์ใหม่ๆ บริการใหม่ ความรู้ ใหม่ เพื่อนำไปใช้ประโยชน์ในหน่วยงาน หน่วยงานต้องนำเทคโนโลยีสารสนเทศเข้ามาสนับสนุนให้การพัฒนาเกิดขึ้นได้โดย สะดวก สามารถแข่งขันได้ทั้งในด้านเวลา คุณภาพ และราคา ระบบต้องอาศัยแบบจำลองที่สร้างขึ้น ตลอดจนการทดลองการผลิตหรือดำเนินการ ก่อนที่จะนำเข้ามาดำเนินการจริงในธุรกิจ ผลลัพธ์ ของระบบนี้ มักอยู่ในรูปขอสิ่งประดิษฐ์ ตัวแบบ รูปแบบ เป็นต้น MIS คืออะไร             ระบบสารสนเทศเพื่อการบริหาร (Management Information System) หรือ MIS คือระบบที่ให้สารสนเทศที่ผู้บริหารต้องการ เพื่อให้สามารถทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยจะรวมทั้ง สารสนเทศภายในและภายนอก สารสนเทศที่เกี่ยวพันกับองค์กรทั้งในอดีตและปัจจุบัน รวมทั้งสิ่งที่คาดว่าจะเป็นในอนาคต นอกจากนี้ระบบเอ็มไอเอสจะต้อง ให้สารสนเทศ ในช่วงเวลาที่เป็นประโยชน์ เพื่อให้ผู้บริหารสามารถตัดสินใจในการวางแผนการควบคุม และการปฏิบัติการขององค์กรได้อย่างถูกต้อง ฐานข้อมูลความรู้เพื่อการจัดการ ( Knowledge Work System : KWS )            ใช้ สนับสนุนการทำงานของพนักงานกลุ่มที่มีความรู้สูง (Knowledge Workers) เช่น วิศวกร แพทย์ นักกฎหมาย นักวิทยาศาสตร์ เป็นพนักงานกลุ่มที่มีความรู้สูงได้รับการยอมรับอย่างเป็นทางการ ระบบนี้ ใช้รับผิดชอบการสร้างข่าวสารให้เป็นประโยชน์ หรือองค์ความรู้ใหม่ ๆ ขั้นตอนการพัฒนาฐานความรู้เพื่อการจัดการ (Knowledge Management Systems: KMS) มี 4 ขั้นตอน คือ Creation - สร้าง Storage - จัดเก็บ Distribution - เผยแพร่ Application - จัดการ กระบวนการในการสร้าง KWS ประกอบด้วย 4 ระยะ คือ *Infrastructural Evaluation ขั้นการวางโครงสร้างพื้นฐานของการจัดการความรู้ *KM System Analysis, Design and Development ขั้นการประเมินระบบ การจัดการความรู้ การออกแบบ และการพัฒนา *System Development ขั้นตอนการพัฒนาระบบที่ได้มีการประเมินแล้ว *Evaluation ชั้นตอนการประเมินระบบการจัดการความรู้ที่ได้สร้าง Knowledge Work System ประกอบด้วยส่วนสำคัญ ดังต่อไปนี้ 1. ฐานข้อมูลการจัดการลูกค้า และการตลาด 2. สารบัญฐานข้อมูลความรู้พื้นฐานและวิธีการจัดการลูกค้าขององค์กร 3. การเชื่อมต่อองค์ประกอบด้านบัญชี 4. การจัดการคลังสินค้า และการหมุนเวียนอุปกรณ์ 5. การเชื่อมต่อฐานข้อมูลสิทธิลูกค้า (Authentication service management) 6. ระบบการจัดการผู้ใช้งานของ KWS

      เป็น ระบบสารสนเทศที่เกี่ยวกับการบันทึกและประมวลข้อมูลที่เกิดจากธุรกรรมหรือการ ปฏิบัติงานประจำหรืองานขั้นพื้นฐานขององค์การ เช่น การซื้อขายสินค้า การบันทึกจำนวนวัสดุคงคลัง เมื่อใดก็ตามที่มีการทำธุรกรรมหรือปฏิบัติงานในลักษณะดังกล่าวข้อมูลที่ เกี่ยวข้องจะเกิดขึ้นทันที เช่น ทุกครั้งที่มีการขายสินค้า ข้อมูลที่เกิดขึ้นก็คือ ชื่อลูกค้า ประเภทของลูกค้า จำนวนและราคาของสินค้าที่ขายไป รวมทั้งวิธีการชำระเงินของลูกค้า

ระบบสารสนเทศแบบประมวลรายการ (TPS)  หน้าที่ของ TPS  1) การจัดกลุ่มของข้อมูล (Classification) คือ การจัดกลุ่มข้อมูลลักษณะเหมือนกันไว้ด้วยกัน 2) การคิดคำนวณ (Calculation) การคิดคำนวณโดยใช้วิธีการคณิตศาสตร์ เช่น บวก ลบ คูณ หาร เพื่อให้ได้ผลลัพธ์ที่เป็นประโยชน์ เช่น การคำนวณภาษีขายทั้งหมดที่ต้องจ่ายในช่วง 3 ปีที่ผ่านมา 3) การเรียงลำดับข้อมูล (Sorting) การจัดเรียงข้อมูลเพื่อทำให้การประมวลผลง่ายขึ้น เช่น การจัดเรียง invoices ตามรหัสไปรษณีย์เพื่อให้การจัดส่งเร็วยิ่งขึ้น 4) การสรุปข้อมูล (Summarizing) เป็นการลดขนาดของข้อมูลให้เล็กหรือกะทัดรัดขึ้น เช่น การคำนวณเกรดเฉลี่ยของนักศึกษาแต่ละคน 5) การเก็บ (Storage) การบันทึกเหตุการณ์ที่มีผลต่อการปฏิบัติงาน อาจจำเป็นต้องเก็บรักษาข้อมูลไว้ โดยเฉพาะข้อมูลบางประเภทที่จำเป็นต้องเก็บรักษาไว้ตามกฎหมาย ที่จริงแล้ว TPS เกี่ยวข้องกับงานทุกระดับในองค์การ แต่งานส่วนใหญ่ของ TPS จะเกิดขึ้นในระดับปฏิบัติการมากกว่า แม้ว่า TPS จะจำเป็นในการปฏิบัติงานในองค์การแต่ระบบ TPS ก็ไม่เพียงพอในการสนับสนุนในการตัดสินใจของผู้บริหาร ดังนั้นองค์การจึงจำเป็นต้องมีระบบอื่นสำหรับช่วยผู้บริหารด้วย ดังจะกล่าวต่อไป                                                                                                                                    ระบบสำนักงานอัตโนมัติ ( Office Automation System : OAS )             เป็น ระบบสำหรับเชื่อมโยงการทำงานของเจ้าหน้าที่และผู้บริหาร เพื่อใช้ในการสื่อสารข้อมูล การค้นหาข้อมูลจากฐานข้อมูล การจัดตารางนัดหมาย การประชุมทางไกล *สนับสนุนการทำงานของเจ้าหน้าที่ที่ทำงานเกี่ยวข้องกับข้อมูลโดยตรง เช่น พนักงานป้อนข้อมูล (Data Entry Worker)*เป็นกลุ่มพนักงานที่มีความรู้ในระดับต่ำกว่าผู้ชำนาญการ (Knowledge Workers)  *OAS เพิ่มประสิทธิภาพการทำงานด้วยการสนับสนุนการใช้ข้อมูลร่วมกัน และอำนวยในการสื่อสารระหว่างกัน                                                                                                                   ระบบสารสนเทศแบบประมวลรายการ (Transaction Processing Systems -TPS) เป็น ระบบสารสนเทศที่เกี่ยวกับการบันทึกและประมวลข้อมูลที่เกิดจากธุรกรรมหรือการ ปฏิบัติงานประจำหรืองานขั้นพื้นฐานขององค์การ เช่น การซื้อขายสินค้า การบันทึกจำนวนวัสดุคงคลัง เมื่อใดก็ตามที่มีการทำธุรกรรมหรือปฏิบัติงานในลักษณะดังกล่าวข้อมูลที่ เกี่ยวข้องจะเกิดขึ้นทันที เช่น ทุกครั้งที่มีการขายสินค้า ข้อมูลที่เกิดขึ้นก็คือ ชื่อลูกค้า ประเภทของลูกค้า จำนวนและราคาของสินค้าที่ขายไป รวมทั้งวิธีการชำระเงินของลูกค้า วัตถุประสงค์ของ TPS 1) มุ่งจัดหาสารสนเทศทั้งหมดที่หน่วยงานต้องการตามนโยบายของหน่วยงานหรือตามกฎหมาย เพื่อช่วยในการปฏิบัติงาน 2) เพื่อเอื้ออำนวยต่อการปฏิบัติงานประจำให้มีความรวดเร็ว 3) เพื่อเป็นหลักประกันว่าข้อมูลและสารสนเทศของหน่วยงานมีความถูกต้องเป็นอันหนึ่งอันเดียวกันและรักษาความลับได้ 4) เพื่อเป็นสารสนเทศที่ป้อนข้อมูลเข้าสู่ระบบสารสนเทศที่ใช้ในการตัดสินใจอื่น เช่น MRS หรือ DSS หน้าที่ของ TPS หน้าที่ของ TPS มีดังนี้ (Haag et al.,2000:50) 1) การจัดกลุ่มของข้อมูล (Classification) คือ การจัดกลุ่มข้อมูลลักษณะเหมือนกันไว้ด้วยกัน 2) การคิดคำนวณ (Calculation) การคิดคำนวณโดยใช้วิธีการคณิตศาสตร์ เช่น บวก ลบ คูณ หาร เพื่อให้ได้ผลลัพธ์ที่เป็นประโยชน์ เช่น การคำนวณภาษีขายทั้งหมดที่ต้องจ่ายในช่วง 3 ปีที่ผ่านมา 3) การเรียงลำดับข้อมูล (Sorting) การจัดเรียงข้อมูลเพื่อทำให้การประมวลผลง่ายขึ้น เช่น การจัดเรียง invoices ตามรหัสไปรษณีย์เพื่อให้การจัดส่งเร็วยิ่งขึ้น 4) การสรุปข้อมูล (Summarizing) เป็นการลดขนาดของข้อมูลให้เล็กหรือกระทัดรัดขึ้น เช่น การคำนวณเกรดเฉลี่ยของนักศึกษาแต่ละคน 5) การเก็บ (Storage) การบันทึกเหตุการณ์ที่มีผลต่อการปฏิบัติงาน อาจจำเป็นต้องเก็บรักษาข้อมูลไว้ โดยเฉพาะข้อมูลบางประเภทที่จำเป็นต้องเก็บรักษาไว้ตามกฎหมาย ที่จริงแล้ว TPS เกี่ยวข้องกับงานทุกระดับในองค์การ แต่งานส่วนใหญ่ของ TPS จะเกิดขึ้นในระดับปฏิบัติการมากกว่า แม้ว่า TPS จะจำเป็นในการปฏิบัติงานในองค์การแต่ระบบ TPS ก็ไม่เพียงพอในการสนับสนุนในการตัดสินใจของผู้บริหาร ดังนั้นองค์การจึงจำเป็นต้องมีระบบอื่นสำหรับช่วยผู้บริหารด้วย ดังจะกล่าวต่อไป ลักษณะสำคัญของระบบสารสนเทศแบบ TPS ลักษณะที่สำคัญของระบบ TPS มีดังนี้ (Turban et al.,2001:277) • มีการประมวลผลข้อมูลจำนวนมาก • แหล่งข้อมูลส่วนใหญ่มาจากภายในและผลที่ได้เพื่อตอบสนองต่อผู้ใช้ภายใน องค์การเป็นหลัก อย่างไรก็ตามในปัจจุบันหุ้นส่วนทางการค้าอาจจะมีส่วนในการป้อนข้อมูลและ อนุญาตให้หน่วยงานที่เป็นหุ้นส่วนใช้ผลที่ได้จาก TPS โดยตรง • กระบวนการประมวลผลข้อมูลมีการดำเนินการเป็นประจำ เช่น ทุกวัน ทุกสัปดาห์ ทุกสองสัปดาห์ • มีความสามารถในการเก็บฐานข้อมูลจำนวนมาก • มีการประมวลผลข้อมูลที่รวดเร็ว เนื่องจากมีปริมาณข้อมูลจำนวนมาก • TPS จะคอยติดตามและรวบรวมข้อมูลภายหลังที่ผลิตข้อมูลออกมาแล้ว • ข้อมูลที่ป้อนเข้าไปและที่ผลิตออกมามีลักษณะมีโครงสร้างที่ชัดเจน (structured data) • ความซับซ้อนในการคิดคำนวณมีน้อย • มีความแม่นยำค่อนข้างสูง การรักษาความปลอดภัย ตลอดจนการรักษาข้อมูลส่วนบุคคลมีความสำคัญเกี่ยวข้องโดยตรงกับ TPS • ต้องมีการประมวลผลที่มีความน่าเชื่อถือสูง กระบวนการของ TPS กระบวนการประมวลข้อมูลของ TPS มี 3 วิธี คือ (Stair & Reynolds, 1999) 1) Batch processing การประมวลผลเป็นชุดโดยการรวบรวมข้อมูลที่เกิดจากธุรกรรมที่เกิดขึ้นและรวม ไว้เป็นกลุ่มหรือเป็นชุด (batch) เพื่อตรวจสอบความถูกต้อง หรือจัดลำดับให้เรียบร้อยก่อนที่จะส่งไปประมวลผล โดยการประมวลผลนี้จะกระทำเป็นระยะๆ (อาจจะทำทุกคืน ทุก 2-3 วัน หรือทุกสัปดาห์) 2) Online processing คือ ข้อมูลจะได้รับการประมวลผลและทำให้เป็นเอาท์พุททันทีที่มีการป้อนข้อมูลของ ธุรกรรมเกิดขึ้น เช่น การเบิกเงินจากตู้ ATM จะประมวลผลและดำเนินการทันที เมื่อมีลูกค้าใส่รหัสและป้อนข้อมูลและคำสั่งเข้าไปในเครื่อง 3) Hybrid systems เป็นวิธีการผสมผสานแบบที่ 1) และ2) โดยอาจมีการรวบรวมข้อมูลที่เกิดขึ้นทันทีแต่การประมวลผลจะทำในช่วงกระยะเวลา ที่กำหนด เช่น แคชเชียร์ที่ป้อนข้อมูล การซื้อขายจากลูกค้าเข้าคอมพิวเตอร์ ณ จุดขายของ แต่การประมวลผลข้อมูลจากแคชเชียร์ทุกคนอาจจะทำหลังจากนั้น (เช่น หลังเลิกงาน)                                                                ตัวอย่างระบบ TPS ร้าน7-11 Master file คือ รหัสสินค้า ราคาสินค้า Transection คือ จำนวนสินค้าที่ขาย วันที่ขาย เมื่อลูกค้าเข้ามาใช้บริการซื้อสินค้าในร้านเชเว่น และได้เลือกซื้อสินค้าครบตามที่ต้องการก็เริ่มเข้าสู่ระบบTPS - เกิดเหตุการณ์ขึ้นเมื่อลูกค้าซื้อสินค้าแล้ว หลังจากนั้นลูกค้าก็เข้าแถวรอการชำระเงินที่เคาร์เตอร์ - พนักงานทำการยิงบาร์โค้ดไปที่รหัสของสินค้าแต่ละตัวเพื่อเช็กดูว่าสินค้าตัว ไหนมีราคาเท่าไรเพื่อที่จะทำการคำนวนราคารวมทั้งหมดของสินค้าหลังจากนั้น เครื่องคำนวนราคาสินค้าก็คำนวนราคาสินค้าออกมาแล้วลูกค้าก็ชำระเงินตามราคา สินค้า - ทางร้านก็จะมีโปรแกรมที่สามารถให้ข้อมูลเกี่ยวกับรายการของสินค้าที่เราได้ ขายไป ในวันที่เท่าไหร่ จำนวนเท่าใด และยังสามารถบอกให้เรารู้อีกว่าร้านของเราขาดสินค้าประเภทไหน และควรสั่งซื้อสินค้าอะไรเข้ามาเพิ่มในร้านบ้าง ข้อดีของการใช้ระบบ TPS ของร้านเชเว่น 1.ได้ข้อมูลที่ถูกต้องชัดเจนเกี่ยวกับสินค้า ไม่ว่าจะเป็น ราคาสินค้า จำนวนสินค้า เป็นต้น 2.เกิดความสะดวกรวดเร็วในการดูว่าสินค้านี้มีราคาเท่าไร่ ตรวจตราอีกว่าราคาถูกต้องหรือไม่ 3.ทำให้ลูกค้าเกิดความพึงพอใจในการให้บริการที่รวดเร็วทันใจของร้าน การ นำระบบ TPS มาใช้ นอกจากจะทำให้เกิดความสะดวกสบาย รวดเร็ว ให้ทั้งทางร้านและลูกค้าแล้ว อีกทั้งยังสามารถลดความผิดพลาดที่จะเกิดขึ้นได้เป็นอย่างดีและยังช่วยให้การ ทำงานในร้านดำเนินต่อไปอย่างราบรื่น เมื่อเกิดข้อผิดพลาดขึ้นก็สามารถแก้ไขปัญหาได้ ความผิดพลาดที่เกิดขึ้นอาจจะไม่ได้เกิดจากการนำระบบTPSมาใช้ ถ้าหากเรามีการจัดระบบการจัดการไว้เป็นอย่างดี ความผิดพลาดอาจจะมาจากการทำงานของพนักงานในร้านเอง ไม่ว่าจะเป็นการติดบาร์โค้ดที่ตัวสินค้า ( ติดบาร์โค้ดผิดไม่ตรงกับสินค้า ) การรับชำระเงิน ( การทอนเงินผิด ) เป็นต้น จึงต้องมีการแก้ปัญหาความบกพร่องของพนักงานเอง จะ เห็นได้ว่า ระบบTPS เป็นระบบที่สำคัญยิ่งสำหรับองค์การและสามารถนำมาใช้กับองค์การได้เป็นอย่าง ดี หากเรามีการจัดระบบการจัดการเป็นอย่างดี ก็แทบที่จะไม่มีปัญหาเกิดขึ้นกับองค์การของเราเลย